ΑΡΘΡΑ
Μια πλούσια αρθογραφία, σχετικά με τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, τον εσωτερισμο, την επιστήμη και άλλα ένδιαφέροντα θέματα.
Τα είδη της μανίας κατά τον Πλάτωνα

ΕΡΩΤΙΚΗ ΜΑΝΙΑ (ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ)

Και σε αυτήν έχουμε κάτι «δοτό», κάτι που συμβαίνει σε κάποιον δίχως να το διαλέξει και δίχως να ξέρει τους λόγους, είναι δουλειά ενός φοβερού δαίμονα. Ξανά και σε αυτήν την μανία, και μάλιστα περισσότερο από τις άλλες ο Πλάτωνας αναγνωρίζει την λειτουργία της θείας χάρης και χρησιμοποιεί την παλιά θρησκευτική γλώσσα για να εκφράσει αυτήν την αναγνώριση. Ο Έρωτας έχει μια ειδική σημασία για τον Πλάτωνα καθώς είναι το μόνο βίωμα που φέρνει κοντά τις δύο φύσεις του ανθρώπου, δηλαδή την θεία ψυχή και το χαλιναγωγημένο θηρίο. «μεγάλος δαίμονας που έχει την δύναμη να ερμηνεύει και να μεταφέρει στους θεούς τα ανθρώπινα και στους ανθρώπους τα θεϊκά, εκείνων τις προσευχές και τις θυσίες, αυτών τις προσταγές και τις ανταμοιβές και όντας στην μέση και των δύο, συμπληρώνει το κενό, ώστε το Σύμπαν να συνδέεται με τον εαυτό του. Μέσω αυτού προχωρεί και ολόκληρη η μαντική και η τέχνη των ιερέων η σχετική με τις θυσίες, τις μυήσεις, τους μαγικούς ψαλμούς, και γενικά την μαγεία και την μαγγανεία» (Συμπόσιο 202).

Γιατί ο Έρωτας είναι τελείως ριζωμένος μέσα σε αυτό που μοιράζονται εξίσου ο άνθρωπος με τα ζώα τη φυσιολογική ορμή του σεξ και επιπλέον παρέχει την δυναμική ορμή που οδηγεί την ψυχή, στο να αναζητήσει μια ικανοποίηση που υπερβαίνει την γήινη εμπειρία. Καλύπτει όλη την έκταση της ανθρώπινης προσωπικότητας και δημιουργεί τη μοναδική εμπειρική γέφυρα μεταξύ του ανθρώπου όπως είναι και του ανθρώπου, όπως μπορούσε να είναι.

«Δεν είναι κάθε Έρωτας καλός και άξιος να εγκωμιαστεί, παρά εκείνος που παρακινεί για ευγενικά ερωτικά αισθήματα. Εκείνος της Πάνδημου Αφροδίτης είναι κοινός για όλο τον κόσμο και έχει σαν αντικείμενο οτιδήποτε τύχει., ερωτεύονται περισσότερο τα σώματα παρά τις ψυχές. Ο άλλος της Ουράνιας -η οποία δε έχει μέσα της το θηλυκό στοιχείο, αλλά μόνο το αρσενικό, και είναι απαλλαγμένη από ασέλγεια-εμπνέει όσους αγαπούν εκείνο που είναι από την φύση του δυνατότερο και έχει περισσότερο μυαλό. (Συμπ. 181).

«Η ερωτική μανία δίνεται από τους θεούς για να προσφέρει την μεγαλύτερη δυνατή ευτυχία.Όταν κάποιος βλέποντας το κάλλος που βρίσκεται στην γη, θυμάται το αληθινό κάλλος. Η ψυχή του φτερουγίζει, αποκτώντας δηλαδή φτερά και έχοντας την επιθυμία να πετάξει, χωρίς όμως και να μπορεί, κατηγορείται ότι βρίσκεται σε κατάσταση μανίας, κοιτάζοντας ψηλά, σαν να είναι πουλί και αδιαφορώντας για τα χαμηλά. Επομένως η μανία αυτή είναι ίσως η περισσότερο άριστη απ' όλους τους ενθουσιασμούς και καταγόμενη από άριστη γενιά, και για αυτούς που την κατέχουν και για αυτούς που συμμετέχουν σ' αυτήν, και συμμετέχοντας στην μανία αυτού του είδους, αυτός που επιθυμεί το ωραίο ονομάζεται εραστής.

Κάθε ανθρώπινη ψυχή με τις φυσικές της δυνάμεις έχει αντικρίσει τα πραγματικά όντα, διαφορετικά δεν θα μπορούσε να μπει σε αυτό εδώ το ζώο (σώμα). Δεν είναι όμως εύκολο για κάθε ψυχή να θυμηθεί την ουσία των πραγμάτων από τις γήινες μορφές τους και έτσι λίγες θυμούνται αρκετά καλά. Εκείνες που κάποτε αντίκρισαν κάποιο ομοίωμα των όντων στον ουρανό ταράσσονται και δεν συγκρατούν τον εαυτό τους. Αγνοούν από ποίο πάθος καταλαμβάνονται, γιατί δεν συνειδητοποιούν σωστά την κατάστασή τους.

Εκείνος που δεν έχει πρόσφατη μνήμη των θεϊκών όντων όταν βλέπει το ωραίο δεν αισθάνεται σεβασμό, αλλά παραδομένος στην ηδονή, επιχειρεί να ακολουθήσει τις συνήθειες των τετράποδων ζώων και να σπείρει παιδιά. Εκείνος όμως που έχει πρόσφατη την ανάμνηση των ουράνιων όντων, που αντίκρισε πολλά θεϊκά μυστήρια, όταν κάποτε δει ένα πρόσωπο θεόμορφο, που μιμείται ωραία το πραγματικό κάλλος, ή αν δει ένα είδωλο του πραγματικού σώματος του όντος, πρώτα νοιώθει φρίκη και έπειτα εισέρχεται στην συνείδησή του κάποιος από τους ιερούς τρόμους του παρελθόντος. Δίνει την εντύπωση ότι μεταβλήθηκε από την φρίκη και πως τον έχει καταβάλει ιδρώτας και ασυνήθιστος πυρετός. Γιατί αφού δεχτεί μέσω της όρασης την αντανάκλαση της πραγματικής ομορφιάς καίγεται από τον πυρετό εκείνο με τον οποίο δροσίζεται το φτέρωμα της ψυχής του , αφού μάλιστα νοιώσει την κάψα, λιώνουν τα αποκυήματα που περιζώνονται από την σκληρότητα και εμποδίζουν την ανάπτυξη του φτερώματος της ψυχής. Οταν όμως ορμήσει σαν χείμαρρος η τροφή αυτή, εξογκώνεται το σκληρό τμήμα του φτερώματος της ψυχής και ορμά προς τα πάνω από την ρίζα, μέσα σε ολόκληρη την ψυχή. Γιατί όλη η ψυχή ήταν παλιά φτερωτή. Βράζει λοιπόν η ψυχή μέσα σε αυτό το πάθος και αναταράσσεται και όπως ακριβώς νοιώθει περίεργο πάθος το βρέφος που πρωτοβγάζει δόντια, φαγούρα και ενοχλητικούς ερεθισμούς των ούλων, το ίδιο άγριο πάθος νοιώθει και η ψυχή του καθενός, όταν βγάζει τα πρώτα της φτερά. Βράζει λοιπόν και ερεθίζεται και νοιώθει φαγούρα καθώς βγάζει τα φτερά της. Αν αυτός που καταλήφθηκε από έρωτα είναι ένας από εκείνους που ακολούθησαν τον Δία, έχει την αξίωση το αντικείμενο του έρωτά του να έχει ψυχή όμοια κατά κάποιο τρόπο με την ψυχή του Δία.