ΑΡΘΡΑ
Μια πλούσια αρθογραφία, σχετικά με τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, τον εσωτερισμο, την επιστήμη και άλλα ένδιαφέροντα θέματα.
Σχολές της Αρχαίας Δυτικής Φιλοσοφίας
ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

ΞΕΝΟΦΑΝΗΣ Ο ΚΟΛΟΦΩΝΙΟΣ

Αρχηγός της ελεατικής σχολής θεωρείται συνήθως ο Ξενοφάνης, που οπωσδήποτε έλαβε μέρος στην ίδρυσή της. Γεννημένος γύρω στο 570 π.Χ. στην Κολοφώνα, έφυγε από την Ιωνία το 546 π.Χ., όταν την κυρίευσαν οι Πέρσες. Έζησε ως περιπλανώμενος ραψωδός και τελικά εγκαταστάθηκε στην Ελέα, που την είχαν ιδρύσει πρόσφυγες Ίωνες. Πέθανε μετά το 480 π.Χ. Η περίοδος που εμφανίζεται ο Ξενοφάνης είναι μεταβατική για τη φιλοσοφία. Η σχολή της Μιλήτου είχε καταστραφεί. Η φιλοσοφία όμως συνεχίστηκε μέσα από την ίδρυση της Ελεατικής σχολής με καθαρά φιλοσοφικούς και οντολογικούς προβληματισμούς. Πρέσβευε ότι ο ήλιος και τα άστρα είναι διάπυρα νέφη. Τα άστρα με το φως του ήλιου σβήνουν. Τα σύννεφα είναι εξατμίσεις από τη θάλασσα και οι αστραπές προέρχονται από τις κινήσεις των διάπυρων νεφών. Μιλούσε για βιόρρυθμους και χρονικούς κύκλους.

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ

Ο Σύνδεσμος των Πυθαγορείων παρουσιάστηκε στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα, αρχικά στις πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, ως θρησκευτική και πολιτική εταιρεία. Ιδρυτής του ήταν ο Πυθαγόρας από τη Σάμο, που είχε γεννηθεί περίπου το 580 π.Χ. Ύστερα από μεγάλα ταξίδια, που τον έφεραν από την Αίγυπτο μέχρι και την Ινδία, έφτασε στην αριστοκρατική πόλη Κρότων, από όπου ξεκίνησε την μεταρρυθμιστική προσπάθειά του με σκοπό την κάθαρση της ηθικής και της θρησκευτικής και πολιτικής ζωής.

Στον Πυθαγόρα που πέθανε το 500 π.Χ. περίπου, δεν είναι δυνατό να αποδοθεί καμία φιλοσοφική θεωρία, παρόλο που προσπάθησαν αργότερα να τον μυθοποιήσουν και να τον παρουσιάσουν ως το ιδεώδες κάθε ελληνικής σοφίας. Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης κάνουν λόγο μόνο για φιλοσοφία. Για τη ζωή του δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτε. Για τα αποσπάσματα από το έργο του υπάρχουν πολλές αμφιβολίες.

Η πνευματική καταγωγή των Πυθαγορείων, ο φιλοσοφικός δογματισμός τους καθώς και η εξάπλωσή τους, αποτελούν ένα τριπλό ιστορικό ανεξήγητο. Η σχολή του Πυθαγόρα, το λεγόμενο Ομακοείο, ήταν ένα κοινόβιο με αναμφισβήτητο αρχηγό, δάσκαλο και νομοθέτη τον Πυθαγόρα. Έφτασε να αριθμεί μέχρι 300 μέλη. Μέσα από αυστηρό πρόγραμμα ηθικής, ψυχολογικής και νοητικής εκπαίδευσης οι μαθητές περνούσαν το στάδιο του Ακουσματικού, Μαθηματικού και τέλος Πολιτικού. Έτσι διαμορφώθηκαν εξαίρετοι φιλόσοφοι-αριστοκράτες που επέδρασαν στην ελληνική κοινωνία.

Τα Μαθηματικά και η Μουσική οφείλουν πολλά στους μαθητές του Πυθαγόρα, εφόσον αυτά κανόνιζαν τις ψυχολογικές, θρησκευτικές και ηθικές υποχρεώσεις τους.

ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ

Ο Παρμενίδης (που είχε γεννηθεί γύρω στο 515 π.Χ.), Ελεάτης από αριστοκρατική οικογένεια, ήταν προσωπικότητα σημαντική και με πολιτική δράση. Είχε σχέσεις με τους Πυθαγόρειους. Έγραψε γύρω στο 470 π.Χ.. Ιδρυτής της Ελεατικής σχολής παρόλο που τον σπόρο τον έριξε ο Ξενοφάνης. Πρώτος ο Παρμενίδης αναφαίρεται στο Ον. Του αποδίδει τα όσα απέδιδαν οι  προηγούμενοι προσωκρατικοί στο στοιχείο - αρχή τους. Αναφέρεται στο Ον σαν να πρόκειται για τον Απόλυτο Θεό. Του δίνει τα χαρακτηριστικά της Ολότητας και της Ακινησίας -  εφόσον είναι πανταχού παρών.

ΖΗΝΩΝ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ

Γεννήθηκε στην Ελέα της Ιταλίας γύρω στο 595 πΧ. Φίλος και μαθητής του Παρμενίδη, έδωσε πολλές διαλέξεις για να υπερασπιστεί τις θεωρίες του δασκάλου του περί του όντος. Τον διαδέχθηκε στην διεύθυνση της σχολής της Ελέας. Το χαμένο σύγγραμμα του Ζήνωνα (περίπου 490- 430 π.Χ.) είναι ίσως το πρώτο φιλοσοφικό έργο που ήταν διαιρεμένο σε κεφάλαια και είχε διαλεκτική διάταξη. Χρησιμοποιεί την "εις άτοπον απαγωγή" για να αποδείξει τις θεωρίες του Παρμενίδη. Είναι πασίγνωστα τα παράδοξα του Ζήνωνα όπου αποδείκνυε ότι πχ ο Αχιλλέας δεν θα φθάσει ποτέ την Χελώνα, ότι ο χώρος δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και η κίνηση κλπ. Μόνο κατά τον 17ο μΧ αιώνα (Λάιμπνιτς, Νεύτων) μπορέσαμε να αναπτύξουμε την θεωρία του απειροστικού λογισμού και να κατανοήσουμε τα "παιχνίδια" του Ζήνωνα.

ΜΕΛΙΣΣΟΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ

Ο Μέλισσος ήταν ο στρατηγός των Σαμίων που νίκησε το 442 π.Χ. τους Αθηναίους. Μαθητής του Παρμενίδη, συνεχίζει την ίδια γραμμή με τον Ζήνωνα. Για τον Μέλισσο, ο χρόνος είναι σταθερός, στατικός και ομογενής παράγοντας που αποκτά ελαστικότητα και πλαστικότητα όταν εκδηλώνεται.

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ Ο ΑΚΡΑΓΑΝΤΙΝΟΣ

Ο πρώτος Δωριέας στην ιστορία της φιλοσοφίας είναι ο Εμπεδοκλής, από τον Ακράγαντα, περίπου 490 – 430 π.Χ. Ποιητής, πολιτικός, γιατρός, θαυματοποιός, ήταν επιφανής, ιερατική προσωπικότητα με μαντικές ιδιότητες, πιθανόν να είχε σχέσεις με τη σικελική ρητορική σχολή, από την οποία μας είναι γνωστά τα ονόματα του Κόρακα και του Τεισία. Σπούδασε στους Πυθαγόρειους αλλά και κοντά στον Αναξαγόρα και στον Παρμενίδη. Έγραψε: Περί Φύσεως, Προοίμιο εις Απόλλωνα, Καθαρμοί, Περσικά, Τραγωδίαι, Πολιτικοί Λόγοι, Ιατρικός Λόγος. Μιλάει για τα 4 βασικά στοιχεία ("ριζώματα"): Γή , Νερό, Αέρα, Φωτιά. Για τις δύο αντίθετες δυνάμεις του Σύμπαντος: Φιλία και Νείκος. Επίσης μιλά για την μετενσάρκωση στην φύση.